Tumuli u sjevernoj regiji (planinski masivi Ljubišnje, Durmitora, Golije, Sinjajevine, Bjelasice, Komova, Hajle i Prokletija, planinske površi Barice–Krupice–Kosanica, Bobovo, Mataruge, Obarde, Crljenice, Bihor i Korita). Kako pokazuju arheološka istraživanja, sjevernu regiju Crne Gore, tokom ranog → bronzanog doba (III milenijum p. n. e.), nastanile su zajednice stočara i zemljoradnika koje su pokojnike sahranjivale u → tumulima, koji su postali vodeći oblik praistorijskih grobnica do dolaska Rimljana. Tumuli su najbrojniji u dolinama i kotlinama duž Ćehotine, Vezišnice i Lima (Mataruge, Kakmuž, Hoćevina, → Gotovuša, → Borovica, Berane). U tim predjelima otkriveni su kako usamljeni tumuli tako i oni grupisani u → nekropole od pet do deset humki, kao što je uočeno u Ljutićima, Međe-Kavala (→ Ćirovići). Takođe, nijesu rijetke nekropole sa više desetina manjih humki, koje se nalaze na brdskim kosama. Tumuli su nasuti mješavinom zemlje i kamena, često unutar perifernog vijenca formiranog od krupnog kamena. U zavisnosti od značaja i broja pokojnika, veličina tumula varira, od nekoliko do više desetina metara. U tumulima iz bronzanog doba zastupljen je biritualni način sahranjivanja. Kao odar za kremirane pokojnike ili one inhumirane u blago zgrčenom položaju (→ Inhumacija) nanijeti su tanki slojevi sitne drobine, ili je pokojnik položen na podlogu popločanu kamenom, kao u Gotovuši i Borovici (tumul I). Ponekad je, u humkama iz tog doba, građena od krupnog kamena i centralna konstrukcija, ispod koje se nalazio grob rodonačelnika (Borovica – tumul II). Mjesto sahrane pokojnika, kao i grobni prilozi, u ovim tumulima, ukazuju na jasnu društvenu podjelu. Tumuli iz ranog bronzanog doba pripisuju se nosiocima cetinske kulture, zbog karakteristično modelovane i bogato dekorisane grnčarije, koja je datovana u drugu polovinu III i početak II milenijuma p. n. e. U nešto kasnijim tumulima, način sahranjivanja nije izmijenjen, a kao grobni darovi javljaju se uglačane bikonične posude, → nakit od bronzane žice (vitičanke), ogrlice tipa saltaleone, a ponekad i perle od ćilibara. Tokom starijeg → gvozdenog doba, od VIII do V v. p. n. e., sahranjivanje je nastavljeno u većini ranijih tumula, tako što su, naknadnim nasipanjem, prilagođeni za više pokojnika. U grobovima iz tog doba, oivičenim vijencima od kamena, inhumirani su opruženi pokojnici, sa nakitom od bronze i gvožđa, a ponekad i ćilibara (→ Žugića guvno, → Otilovići). Pored ratnika položena su gvozdena koplja (Gotovuša, Borovica, Otilovići). Takođe, kao česti nalazi javljaju se keramički pehari dekorisani plitkim urezivanjem šrafiranih trouglova (Otilovići). Tumuli iz starijeg gvozdenog doba, istraženi duž tokova Ćehotine, Vezišnice i Tare, povezuju se sa → Ilirima i glasinačkom kulturom, tačnije sa → Autarijatima. Sa druge strane, humke na lokalitetu → Lisijevo polje, kod Berana, gdje su istraženi tzv. kneževski tumuli, sa unikatnim figuralnim predstavama od ćilibara i drugim dragocjenim nalazima, ukazuju da su u to doba Iliri u Polimlju bili tijesno povezani sa susjedima koji su naseljavali sjeverozapad Kosova i jugozapad Srbije.