Akruvij (starogrč. Ἀ(σ)κρούιον, lat. Acruium, Acruvium), antički grad na prostoru Crne Gore. Njegova lokacija nije utvrđena i pored činjenice da ga kao → oppidum civium Romanorum pominje Plinije Stariji (I v.) pod imenom Acruium, a Ptolomej (II v.) kao Ἀ(σ)κρούιον, što nesumnjivo govori da je grad zaista postojao. Rimski istoričar Tit Livije (I v. p. n. e. – I v.) pominje stanovnike područja grada Akruvija u vezi sa podjelom Ilirskog kraljevstva na tri oblasti 167. g. p. n. e., navodeći da trećoj oblasti pripadaju Agravoniti, Rizonjani i Olcinjani, iz čega se može zaključiti da su Rizonjani stanovnici područja grada → Risna, Olcinjani stanovnici → Ulcinja, dok se Agravoniti mogu dovesti u vezu sa gradom Akruvijem. Istina, o ubikaciji grada iznijeto je nekoliko različitih teorija, od onih koja ovo naselje smještaju u Boku Kotorsku, na mjesto današnjeg → Kotora, na prostor Krtola (→ Gošići) ili Grblja (→ Bigova). Na trasi rimskog puta Narona – Skodra koji je vodio duž istočne jadranske obale nije naznačen i Akruvij, već je, najvjerovatnije, sa njim bio povezan sporednim krakom (→ Antičke komunikacije, → Antički izvori).
Literatura: A. Mayer, „Gdje je bio stari Agruvium”, Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku, L, 1932, 85–93; I. Sindik, „Gdje se nalazio Acruvium”, Glasnik geografskog društva, XXVII, 1947, 117–121; P. Mijović, „Acruvium – Decatera – Kotor u svetlu novih arheoloških otkrića”, Starinar, XIII–XIV, 1962–1963, 1965, 39–47; Д. Гарашанин, М. Гарашанин, „Црна Гора у доба Римског царства”, Историја Црне Горе, I, Титоград, 1967, 216–218; I. Pušić, „Prilog ubikaciji antičkog Agruviuma”, Materijali 4: VII Kongres arheologa Jugoslavije, Herceg Novi, 1966, Beograd–Titograd, 1967, 65–68; J. Martinović, „Analiza izvora za ubikaciju Agruviuma”, Godišnjak Pomorskog muzeja Kotor, XIX, 1971, 29–42; M. Врзић, „Прилог проучавању античких путева и комуникација на територији јужне обале Боке Которске с краћим освртом на убицирање Агрувијума”, Грбаљ кроз вјекове, Зборник радова са научног скупа Грбаљ кроз вјекове, Грбаљ и Котор, 11–13. октобра 2001. године, Грбаљ, 2005, 69–96; Г. М. Самарџић, „Проблем убикације путне станице Аcruvium/Аgruvium на римској комуникацији Narona–Scodra”, Зборник радова Филозофског факултета, XLVIII/2, Приштина, 2018, 109–123.
Č. Marković