Srednjoškolsko zakonodavstvo, skup propisa kojima se reguliše rad srednjih škola. Prvi propisi u ovom segmentu školstva nastali su povodom otvaranja pojedinih srednjih stručnih škola. Kako je 1869. Cetinje dobilo dvije srednje stručne škole – Bogoslovsku školu (→ Bogoslovija Svetog Petra Cetinjskog, Cetinje) i → Djevojački institut, nastala je potreba da se reguliše njihov rad. Tako je 1869. napisan Ustav Bogoslovske škole, koji je normirao uslove za upis u tu školu, trogodišnje trajanje školovanja, kao i plate zaposlenih. Taj propis 1887. zamijenjen je Pravilima o uređenju Bogoslovsko-učiteljske škole, kojima se preciznije regulisao rad škole. Rad Djevojačkog instituta 1869. regulisan je Pravilnikom o radu Djevojačkog instituta. Taj pravilnik 1885. zamijenjen je Ustavom ženskog instituta na Cetinju, koji je definisao način rada škole, njenu organizaciju, kao i prava i obaveze nastavnika i učenika. Praksa donošenja posebnih akata povodom otvaranja pojedinih stručnih škola postojala je i početkom XX vijeka. Tako je 1909. Uredba o osnivanju Škole za finansijske i administrativne činovnike, regulisala različite aspekte rada škole, uključujući i program, kao i sredstva nastave. Dakle, u domenu srednjeg stručnog obrazovanja nisu postojali propisi koji bi na opšti način regulisali rad srednjih stručnih škola. Kada je u pitanju srednje opšte obrazovanje, prva gimnazija počela je sa radom 1880. godine na Cetinju (→ Gimnazija, Cetinje), a prvi propis koji se odnosio na tu školu jeste Zakon o gimnazijama za Knjaževinu Crnu Goru iz 1883. godine. Taj zakon imao je 28 članova i svojim sadržajem normirao je ponašanje učenika, kako u školi tako i van škole. Ponašanje učenika dodatno je regulisano Školskim zakonom za učenike gimnazija u Knjaževini iz 1885. godine. Njime je propisano kako da se učenici ponašaju u školi, u crkvi, kao i van škole i crkve. Zakon je predviđao da se učeničke dužnosti izvršavaju samostalno i zabranjivao je prepisivanje. Prvi zakon koji je imao u vidu regulaciju svih aktivnosti gimnazije jeste Zakon o ustrojstvu gimnazija u Knjaževini Crnoj Gori, koji je donesen 1890, a imao je 75 članova. Taj zakon detaljnije je regulisao upravljanje školom, dužnosti nastavnika, kao i dužnosti učenika u okviru nastave. Istovremeno, predviđao je i da sve buduće gimnazije moraju biti uređene na način koji je njime propisan. Time su postavljene osnove za jedinstvenu organizaciju ove vrste škola, koje su ubrzano počele da se otvaraju nakon balkanskih ratova. U skladu sa njim, za nastavak obrazovanja na univerzitetu obavezno je bilo polaganje ispita zrelosti, a uslove polaganja, postupak i sadržaj samog ispita normirala su Pravila za ispit zrelosti u knjaževskim crnogorskim realnijem gimnazijama – usvojena 1909. godine. Nakon balkanskih ratova i teritorijalnog proširenja, pitanje širenja školskog sistema definisano je Uredbom o školama u oslobođenim mjestima iz 1913. godine. Ta uredba proširila je primjenu crnogorskih propisa uz uvažavanje razlika u vjeroispovijesti učenika u domenu sprovođenja nastavnog procesa i nastavnog plana. Potpuniju izgradnju srednjoškolskog sistema prekinuo je 1914. Prvi svjetski rat. Nakon okončanja rata, uslijedile su političke promjene usljed kojih je Crna Gora prestala da postoji kao samostalna i nezavisna država. Ona je postala dio Kraljevine SHS, koja je kao novostvorena država imala sve nadležnosti u domenu školstva. Imajući u vidu da je nova država bila sastavljena od šest područja sa različitim stepenom društveno-ekonomskog razvoja, sa različitim tradicijama i različitim stepenom razvoja školstva, izrada jedinstvenih školskih propisa trajala je duže od decenije. Zakon o srednjim školama donesen je 1929. i imao je 132 člana, kojima je regulisan rad svih srednjih škola. Na osnovu njega kao centralnog zakona kasnije će biti usvojeni i pojedini zakoni, kojima su uvažene specifičnosti konkretnih vidova srednjeg obrazovanja. Tako su doneseni – Zakon o ženskim zanatskim i ženskim stručnim učiteljskim školama, Zakon o učiteljskim školama, Zakon o srednjim tehničkim i muškim zanatskim školama, Zakon o srednjim trgovačkim školama, Zakon o građanskim školama, kao i drugi zakoni koji su preciznije i na jedinstven način regulisali predmetnu materiju. Dakle – akcenat je bio na razvijanju i regulisanju srednjeg stručnog obrazovanja (dok su u periodu do 1918. u fokusu bila pravila o gimnazijama). U Crnoj Gori nastavile su sa radom, iako nekada sa prekidima, škole koje su postojale u periodu do 1918. godine. Osim toga, otvarane su nove vrste nižih i srednjih stručnih škola. Prve građanske škole, kao niže srednje stručne škole koje su davale osnove opšteg obrazovanja i praktično obrazovanje za rad u privredi, prvi put se otvaraju na primorju 1925. godine, a nešto kasnije i na Žabljaku. Nestanak Kraljevine Jugoslavije, Drugi svjetski rat i stvaranje novog državnog i društvenog okvira u vidu federalne narodne, kasnije socijalističke Jugoslavije, vodi ka stvaranju drugačijeg sistema. U novom uređenju težilo se otklanjanju zatečenih nejednakosti u obrazovanju i stvaranju jednakih uslova školovanja kroz brojne programske i zakonske akte. Ti akti sprovodili su se na nivou republika, koje su na osnovu ustavnih promjena dobile ingerencije da školski sistem oblikuju u skladu sa svojim kulturnim specifičnostima i potrebama. Od Opšteg zakona o upravljanju školama iz 1955, koji je uključio roditelje i učenike u upravljanje školama, preko Opšteg zakona o školstvu iz 1958, prema kojem su škole samostalne ustanove za obrazovanje i vaspitanje, do Zakona o usmjerenom srednjem vaspitanju i obrazovanju iz 1975, tražio se model za jugoslovensko socijalističko školstvo. Pošto je Opšti zakon o školstvu odredio okvire za stručne škole, nakon određenih izmjena, konačan tekst Zakona o stručnim školama u Crnoj Gori donesen je 1968. i odražavao je sliku usitnjenih srednjih stručnih škola. Dvije godine ranije – 1966, donesen je Zakon o gimnaziji, koji je, radi rasterećivanja učenika, predviđao dva smjera: društveno-jezički i prirodno-matematiki, za razliku od Zakona o gimnazijama iz 1959, koji je predviđao opšte usmjerenje. Srednje škole pretrpjele su najveće promjene kada su šk. 1976/77. god., umjesto potojećih srednjih škola, otvoreni centri usmjerenog vaspitanja i obrazovanja – kao vid integrisanog opšteg i stručnog obrazovanja (→ Srednjoškolsko obrazovanje). Taj sistem kasnije je reformisan kako bi se smanjio broj struka i broj nastavnih predmeta. Samoupravljanje u školstvu okončano je donošenjem novih zakona nakon društvenih i političkih promjena s kraja XX vijeka. Zakon o gimnaziji iz 2002. modifikovan je kroz izmjene i dopune – 2007, 2010, 2013, 2017. i 2021. godine. Propisima je istaknuto da se gimnazija osniva kao javna ili privatna ustanova, a može biti opšta i specijalistička gimnazija. U opštoj gimnaziji mogu se u posebnim odjeljenjima realizovati posebni obrazovni programi specijalističke gimnazije (matematička, filološka i sl.), uz odobrenje organa državne uprave nadležnog za poslove prosvjete. Zakon o stručnom obrazovanju iz 2002. modifikovan je kroz izmjene i dopune – 2007, 2010, 2013, 2017. i 2021. godine. Stručno obrazovanje se stiče na nivou nižeg, srednjeg i višeg stručnog obrazovanja. Propisi predviđaju da škola može izvoditi stručno obrazovanje u cjelini ili teorijski dio u školi, a praktično obrazovanje odnosno njegov dio kod poslodavca.