Vranjina, srednjovjekovni manastir na ostrvu kod ušća rijeke Morače u Skadarsko jezero. Po istorijskim izvorima i poveljama, podigao ga je za vrijeme dinastije Nemanjića (1223) episkop Ilarion, učenik Sv. Save. U vrijeme cara Stefana Dušana (1331–1355) bio je metoh Manastira Sv. Arhanđela u Jerusalimu. Pomagali su ga vladari dinastija Balšića i Crnojevića. Tokom osmanskih osvajanja stradao je nekoliko puta. Kralj Nikola I Petrović Njegoš (1860–1918) je 1886, dok je bio knjaz, obnovio crkvu posvećenu Sv. Nikoli i izgradio veliki konak. Zaštitna arheološka istraživanja ruševina tog konaka sprovedena su 2010. na površini od 205 m². Konstatovano je nekoliko kulturnih slojeva. Konak je sazidan na gustoj → nekropoli. Najstariji sloj karakteriše samo par fragmenata keramike IV–VII v. nađenih između stijena, izvan grobova. Naredni sloj predstavlja nekropola sa inhumiranim pokojnicima u tri nivoa sahranjivanja (→ Inhumacija). Siromašni grobni inventar koji je karakterističan za sahrane hrišćana, hronološki opredjeljuje jedan nivo sahranjivanja u XV v., a druga dva nivoa su hronološki bliska, ali gornju i donju granicu nije moguće odrediti. Najmlađi sloj pripada periodu od zidanja konaka 1886. do požara 1971, koji karakteriše manji broj pokretnih nalaza. Na otkrivenom dijelu nekropole je pronađen 61 grob, od čega je 19 presječenih gradnjom konaka, 15 poremećenih naknadnim ukopima, 24 neporemećena i tri sukcesivne sahrane. Grobne rake su ukopane u meku bijelo-žutu živu stijenu i prate oblik tijela (40). Ispuna je uglavnom bio pijesak koji je nastao raspadanjem te stijene. Dio grobova je bio ukopan u tamnomrku (14) ili pjeskovitu zemlju (2). Orijentisani su u pravcu zapad-istok uz manje devijacije. Pokojnici su bili položeni na leđa u opruženom stavu sa prekrštenim rukama na grudima ili stomaku. U dva groba su individue sahranjene bez glave, jednoj su nedostajale i kosti grudnog koša, a preko nedostajućih djelova tijela bile su postavljene krovne opeke. Vjerovatno se radi o osobama dekapitiranim tokom nekih borbi. U jednom slučaju je nasatično postavljena kamena ploča iznad glave. Kao nešto mlađi horizont sahranjivanja izdvajaju se grobne konstrukcije od kamena (4). Skoro pravougaona raka zaobljenih uglova je formirana sa po jednim redom kamena, ili samo označena sa par kamenova i prekrivena kamenim pločama. Pronađeno je vrlo malo grobnog inventara, djelovi odjeće – u dječjem grobu bronzana pafta ukrašena geometrijskim motivom i bronzana kopča sa petljom, hronološki neosjetljiva. Od priloga je nađen jedan mletački srebrni novčić (→ Numizmatika) soldino iz XV v., a hronološki se poklapa sa dinarom Balše III Balšića (1403–1421) koji je otkriven u šutu. Izuzetan je i rijedak nalaz u jednom grobu, oko mandibule pokojnika bila je gvozdena zvjezdica, bogoslužbeni predmet koji upućuje da je sahranjen sveštenik. Zvjezdice su šire datovane. Najstariji nalaz potiče iz Antalije, VI v., dok su na teritoriji Balkana nađene u nekropolama i opredijeljene od XIII do XVIII, a na živopisima se prikazuju od XII do XVII vijeka. Izuzetno malo nalaza izmiješanog materijala u šutu čine fragmenti keramike, lula, staklo i predmeti od metala, koji upućuju na vrijeme XVI–XIX vijeka. U grobovima je različita skeletna struktura, kao i različit stepen očuvanosti skeletnog materijala. Procijenjena biološka starost sahranjenih kreće od stadijuma „infans I” do stadijuma „senilis”. Zastupljene su sve tri polne kategorije, ali, nažalost, u velikom broju slučajeva, parametri starosne i polne pripadnosti skeleta su izostali, zbog stepena očuvanosti.