Natpis posvećen Sv. Stefanu, IX v., Otok (Školj), Tivat
Srednjovjekovne spolije, Otok (Školj), Tivat
Ara posvećena Junoni Lucini, I–III v., Otok (Školj), Tivat
Otok (Školj), najmanje u nizu ostrva krtoljskog arhipelaga u Boki Kotorskoj, poznato po svetilištu Gospe od Milosti, antičkoj i srednjovjekovnim spolijama. Spomenici su najvjerovatnije donijeti na ostrvo s nepoznatih lokacija i iskorišćeni pri gradnji samostana. Riječ je o → rimskom votivnom spomeniku, odnosno posveti boginji → Junoni, okvirno datovanom I–III v. i ulomcima preromaničke kamene plastike, liturgijskog namještaja i nadvratnika sa donatorskim natpisom iz IX v., posvećenim Sv. Stefanu. Za razliku od srednjovjekovnih kamenih ukrasa, čije se porijeklo vezuje za najmanje dvije crkve iz okruženja, Školj najvjerovatnije predstavlja izvorno mjesto postavljenja antičke → are i poštovanja rimske boginje Junone, koja ovdje nosi epitet Lucine, zaštitnice žena i porodilja. Ovo je za sada jedina poznata posveta Lucini sa prostora provincije → Dalmacije. U ulozi Regine, Kraljice javlja se na jednom votivnom spomeniku iz Zatona kod Berana, koji nije sačuvan. Nadvratnik sa natpisom posvećenom Sv. Stefanu danas se čuva u riznici Manastira Sv. Mihaila na → Prevlaci.
Literatura: F. Bulić, „Ritrovamenti antichi a Otok presso Krtole (Bocche di Cattaro)”, Bulletino di storia ed archeologia dalmata, XXVI, 1903, 146–147; AE 1904, 12; ILJug 1856; AE 2011, 0907; I. Stjepčević, „Kotor i Grbalj, Historijski pregled”, Split, 1941; I. Pušić, ”Preromanska dekorativna plastika na Otoku, Boka Kotorska”, Starine Crne Gore, V, 1975, 235–244; В. Костић, „Оток Госпе од милости”, Бока, 15–16, 1984, 455–468; Ђ. Јанковић, Српско поморје од 7. до 10. стољећа, Београд, 2007; J. J. Martinović, Antički natpisi u Crnoj Gori, Podgorica, 2011; T. Marasović, Dalmatia praeromanica: ranosrednjovjekovno graditeljstvo u Dalmaciji, 4, Korpus arhitekture Južna Dalmacija, Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Split–Zagreb, 2013; M. Zornija, Ranosrednjovjekovna skulptura na tlu Boke Kotorske, doktorska disertacija, Sveučilište u Zagrebu, Filozofski fakultet, Zagreb, 2014; L. Šašel Kos, „The Statii of Risinium”, Illyrica antiqua in honorem Duje Rendić-Miočević, Proceeding of the international conference Šibenik 12th–15th September 2013, Zagreb, 2017, 174; D. Gazivoda, Antički kultovi na tlu Crne Gore, Podgorica, 2023.
M. Vrzić