Mektebi, niže muslimanske škole. Mekteb je riječ arapskog porijekla (korijen riječi je katebe – pisati) i označava mjesto gdje se nešto piše, čita ili uči. U osmanskom periodu u Crnoj Gori obrazovanje se odvijalo pod uticajem osnovnih škola u Turskoj. U početku u mektebima nije bilo podjele na razrede. Svi učenici boravili su u jednoj učionici. Mektebi su prvi i najniži oblik islamske vjerske škole. Poznate su pod nazivom sibjan mektebi (škole za djecu). Otvarani su u gradovima i selima u kojima je živjelo pretežno stanovništvo muslimanske vjeroispovijesti, najčešće pored džamija. Nastava se izvodila i u privatnim kućama. Mogli su biti muški i ženski: pohađala su ih djeca oba pola – muška djeca od šeste do desete, a ženska od sedme do jedanaeste godine. Školovanje je trajalo od dvije do tri godine. U dužem periodu udžbenici su se pisali rukom, a kasnije su se pojavile početnice (bukvari), koje su štampane u Carigradu – stambolske sufare. U mektebima se učilo o osnovama islama, uz obavezu djece da nauče napamet neke djelove Kur'ana. Učilo se čitanje iz sufara (arapska početnica) ili Elif-sufara (arapski bukvar), zbirke molitvi (dova) na arapskom jeziku, kao i pisanje na turskom i arapskom jeziku. Mektebi nisu imali ustaljeni plan i program, niti podjelu na razrede. Njihov značaj u obrazovanju razlikovao se od mjesta do mjesta i od perioda do perioda jer su prilagođavani mjestu i vremenu u kojem su radili. Uslov za rad u mektebu bio je da je vjeroučitelj (mualim) prethodno završio medresu. Za tu vrstu školovanja država nije obezbjeđivala sredstva već su se izdržavali od vakufa i poklona roditelja. U vakufnamama i drugim arhivskim dokumentima pominje se preko stotinu mekteba u Crnoj Gori. Prema Uredbi o narodnom obrazovanju iz 1869. sve škole dijelile su se u dvije grupe: javne i privatne, mekteb-i sibjanije: škole koje pružaju tradicionalno obrazovanje, i mekteb-i ibtidaije: škole koje pružaju moderno osnovno obrazovanje. Ministarstvo prosvjete i crkvenih djela (→ Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija) 1882. ukinulo je tu podjelu i prednost je data ibtidaiji, pa su početkom XX vijeka sve osnovne škole (mekteb-i sibjanije) pretvorene u ibtidaije. Školovanje je trajalo četiri godine. Djeca muslimanske vjeroispovijesti bila su obavezna da pohađaju ovu školu. Osim vjerske nastave đaci su učili: čitanje, pisanje, račun, tursku gramatiku, istoriju Osmanskog carstva, geografiju, ahlak (o moralu) i poznavanje prirode. Nastava se izvodila po razredima, vršilo se ocjenjivanje, uveden je ispit na kraju školske godine, upotrebljavali su se školska tabla i druga pomagala. Završena ibtidaija bila je uslov za upis u ruždiju.