Botanički leksikon Crne Gore
Ovo je preliminarno web izdanje leksikona. Sva prava vezano za sadržaj članaka i ilustracije zadržava CANU. Slijedi slučajno odabran članak iz Leksikona.
Hedera helix L., plodonošenje
Hedera helix L., habitus
Hedera helix L. (fam. Araliaceae), bršljan, brštan, bršljen, vječnozelena drvenasta lijana, koja se korjenovima za prihvatanje oslanja o podlogu: tlo, stijene, zidine, drveće i druge podloge. Listovi su prilično polimorfni, uglavnom režnjeviti, rjeđe cijeli, kožasti su, na licu tamnozeleni, sa žućkastobijelim nervima, a na naličju svjetliji. Cvjeta tokom jeseni, kada se na stablu formiraju loptasti, žutozeleni štitovi. Izuzetno su prijatnog mirisa i nerijetko posjećeni od strane pčela. Plod je crna bobica. Široko je rasprostranjena vrsta, koja optimum pronalazi na zasjenčenim i vlažnim staništima. Često se gaji i ima mnogo kultivisanih varijeteta. Zbog otrovnosti, u narodu se koristi uz veliki oprez i ne preporučuje se u samomedikaciji. Listovi su cijenjena sirovina u farmaceutskoj i kozmetičkoj industriji.
Lit.: Josef Rohlena, Conspectus Florae Montenegrinae, Praha, Preslia, 20–21, 1942, str. 209. Jovan Tucakov, Lečenje biljem, Beograd, Rad, 1984, str. 251. Čedomil Šilić, Atlas drveća i grmlja, Sarajevo, Svjetlost, 1988, str. 142. Emilija Vukićević, Dekorativna dendrologija, Beograd, Šumarski fakultet, Univerzitet u Beogradu, 1996, str. 484–485. Veroljub Umeljić, U svetu cveća i pčela: Atlas medonosnog bilja, Kragujevac, Veroljub Umeljić, 2003, str. 686. Čedomil Šilić, Atlas dendroflore (drveće i grmlje) Bosne i Hercegovine, Čitluk, Masna Luka, Matica hrvatska i Franjevačka kuća, 2005, str. 392–393. Radiša Jančić & Danilo Stojanović, Ekonomska botanika, Beograd, Zavod za udžbenike Beograd, 2008, str. 137. Slavoljub Tasić, Katarina Šavikin & Nebojša Menković, Vodič kroz svet lekovitog bilja, Beograd, Alexandria, 2009, str. 46. Vukić Pulević, Građa za fitonimiju Crne Gore, Cetinje, Podgorica, Fakultet za crnogorski jezik i književnost, JU Narodna biblioteka „Radosav Ljumović”, 2021, str. 72.
D. Stešević