Crkva Sv. Bogorodice u Voljavcu, srednjovjekovna sakralna građevina na platou iznad ušća rijeke Bistrice u Lim, u blizini Bijelog Polja. Prvi pisani spomen o crkvi nalazi se u povelji kralja Stefana Vladislava (1234–1243), kojom se potvrđuje dodjela dobara Bistričkoj crkvi koje je priložio Stefan Nemanja (1166–1196). Prvim ktitorom ove crkve smatra se upravo Stefan Nemanja, koji je naložio izgradnju crkve između 1186. i 1196. godine. Iz teksta u povelji kralja Vladislava ne može se zaključiti da li je Stefan Nemanja podigao crkvu ili je uz postojeću crkvu osnovao manastir. Ova crkva se pominje i u povelji kralja Stefana Uroša I (1243–1276) kojom se Bogorodičnom vlastelinstvu dodjeljuje crkva Kičeva sa svim njenim dobrima. Posljednji spomen nalazi se u darovnici kralja Stefana Uroša II Milutina (1282–1321) kojom crkvu sa metohom prilaže tada osiromašenom Manastiru Sv. Petra i Pavla u Bijelom Polju (→ Crkva Sv. Petra i Pavla u Bijelom Polju). Iz perioda pod Osmanlijama nema pisanih podataka, pa je najvjerovatnije zapustjela ili uništena tokom XVII vijeka. Crkva je u osnovi jednobrodna građevina sa apsidom na istočnoj i prizidanom pripratom na zapadnoj strani, dimenzija 9,28 x 4,67 m. Dva para pilastara između kojih su formirani prislonjeni lukovi i na koja su se vjerovatno oslanjala ojačavajuća rebra poluobličastog svoda, dijele crkvu na tri jednaka traveja. Priprata je od naosa odvojena zidom i zasvedena blago prelomljenim poluobličastim svodom, koji se vidi i na zapadnoj fasadi gdje, u odnosu na ravan zida, iskače u polje formirajući izgled slijepog luka. Ovo govori da je prvobitno postojao otvoreni trijem na zapadnoj strani, koji je kasnije zatvoren umetnutim zidom da bi se dobio zatvoreni prostor. Sve ove pregradnje izvedene su relativno rano, vjerovatno početkom XIII vijeka. Crkva je rađena od pravilnih blokova sige, a bočne fasade su ukrašene plitkim lezenama, koje formiraju po tri vertikalna polja i završavaju se sa po tri male arkade smještene ispod krovnog vijenca. Crkva je osvijetljena sa po jednim uzanim lučnim otvorom na dužim stranama i jednim na apsidi. Na zapadnom i na bočnim zidovima bili su očuvani fragmenti fresaka iz XIII v., a preko njih se nalazi sloj iz vremena pod Osmanlijama. Na bočnim zidovima mogli su se raspoznati portreti kralja Uroša, kraljice Jelene Anžujske i bistričkog igumana Jevstatija. U gornjoj zoni zapadnog zida nalaze se dvije kompozicije iz ciklusa Bogorodičnog, a u donjoj stojeća figura svetog ratnika. Ostaci Crkve Sv. Bogorodice sada su u potpunosti obnovljeni. Prva intervencija sanacije i revitalizacije ovog kulturnog dobra, oštećenog katastrofalnim zemljotresom 1979, urađena je 1987. godine. Ova kampanja obuhvatala je i arheološka istraživanja, u toku kojih je, osim već navedenih arhitektonskih ostataka, između velikih kamenih blokova potpornog zida na zapadnoj strani trema, pronađena rimska → stela (veličine 1,7 x 0,5 x 0,2 m) sa isklesanim likovima dvoje pokojnika. Upravo se još jedna stela manjih dimenzija sa predstavom dvoje pokojnika, najvjerovatnije bračnog para, u crkvi koristila kao postolje časne trpeze. Na osnovu ove dvije stele, slučajnog nalaza epigrafskog spomenika sa natpisom ANNO XXXVI u neposrednoj blizini crkve, fragmenata dekorativne plastike i brojnih drugih nalaza koji su sekundarno upotrebljavani pri izgradnji kompleksa, sa sigurnošću se može tvrditi da je sama crkva podignuta na starijem objektu ili u njegovoj neposrednoj blizini. Pronađeni pokretni materijal u toku arheoloških istraživanja svjedoči o značaju ovog lokaliteta u rimskom, a možda i ranovizantijskom periodu. Da je crkva i prostor oko nje korišten i u srednjem vijeku, potvrđuju nalazi srednjovjekovne keramike većinom grube fakture i manji dio fragmenata reprezentativnih trpeznih posuda. Tokom 2014, na prilaznom putu ka manastiru, sprovedena su sistematska arheološka istraživanja kojima je obuhvaćen jedan dio → nekropole, koja se nalazi na istočnoj strani crkve. Ovom prilikom istražena su 52 grobna mjesta, odnosno individualne sahrane iz srednjeg vijeka, ali uz pokojnike nijesu pronađeni prilozi. Izuzetak predstavljaju prilozi otkriveni u grobu br. 52. Radi se o osobi sahranjenoj u raskošnoj nošnji na kojoj su kalotasta dugmad od srebra i nekoliko poligonalnih srebrnih visuljaka. Na šakama, prekrštenim ispod brade nalazila se brojanica rađena od perlica staklene paste, providnih, te bijele i zelene boje, različitih veličina. Većina ovih perlica raspala se prilikom obrušavanja groba.