Crkva Sv. Petra i Pavla u Bijelom Polju, srednjovjekovni sakralni objekat u centru grada. Prema natpisu uklesanom u luneti glavnih zapadnih vrata, crkvu je podigao humski knez Miroslav (oko 1160 – oko 1190), brat posljednjeg velikog župana Stefana Nemanje (1166–1196). Sagrađena je na ostacima starije građevine, a kasnije je u nekoliko navrata obnavljana i dograđivana. Prva dogradnja crkve vjerovatno je djelo samog ktitora, jer je na slikanoj predstavi ktitorske kompozicije knez Miroslav predstavljen sa maketom crkve na kojoj se vidi dograđena priprata i zvonici. Manastir je stradao prilikom provale Bugara 1253. ili 1254, kako piše u Uroševoj Limskoj povelji. Na osnovu iste povelje zna se da je polovinom XIII v. sjedište Humske episkopije premješteno iz Stona u Manastir Svetog Petra. Ovom periodu pripada pregradnja zapadnog trijema, kada je pretvoren u pripratu, a njena unutrašnjost oslikana i ukrašena. Na osnovu ktitorske kompozicije može se pretpostaviti postojanje još jedne, spoljnje priprate na zapadnoj strani, koja danas ne postoji. Godine 1199, u vrijeme kada je crkva bila sjedište Stonske episkopije (Humske episkopije) dograđena su i dva paraklisa, datovana na osnovu sačuvanih fresaka. Zadužbina kneza Miroslava je, u vrijeme nastanka, bila jednobrodno zdanje, podijeljeno na tri traveja. Oltarni prostor i istočni travej danas čini apsida, spolja i unutra pravougaonog oblika. Zapadni i južni travej bili su natkriveni podužnim, poluobličastim svodom oslonjenim na prislonjene lukove, dok je središnji natkriven poprečno postavljenim svodom. U središnjem dijelu poprečni svod prelazi u vertikalni, gradeći sa istočnim i zapadnim zidom kvadratno postolje, nad kojim je bila formirana kupola. U drugoj građevinskoj fazi, na zapadnoj strani crkve podignuta je priprata, nešto šira od njenog broda, sa dvije masivne kule – jednom na sjevernoj, a drugom na južnoj strani. Prvobitno, na zapadnoj strani priprata je bila otvorena u obliku trijema, a potom je njena zapadna strana zazidana. U zidu su ostavljena tri otvora od kojih je srednji služio kao prolaz. Bočni otvori su bili zatvoreni rešetkama, a potom ozidani. Uz bokove nekadašnjeg trijema bile su podignute dvije velike kvadratne kule, sa vratima okrenutim prema trijemu. Kule su imale po šest spratova, s tim što je nad prizemljem postojao podužni poluobličasti svod okrenut u osu crkve, dok je na ostalim spratovima bila drvena međuspratna konstrukcija. U jugozapadnom uglu svoda, nad prizemljem, postojao je uzan otvor kroz koji se izlazilo na sprat kule i prostoriju nad trijemom, odnosno pripratom. Uz bočne strane naosa, u visini zapadnog traveja, na sjevernoj i južnoj strani, bili su prizidani paraklisi iste visine, dok su bočni djelovi crkve pokriveni jednoslivnim i nižim krovom. U odnosu na mali korpus crkve, dozidane su nesrazmjerno velike kule. Na osnovu sačuvane predstave ktitora, koji u ruci drži model Crkve Sv. Petra, jasno se vidi da prvoj prepravci pripadaju obje kule, prostor između njih, koji je imao sprat, kao i spoljni narteks. Danas više ne postoje spoljni narteks, kao ni prostorija nad današnjim narteksom. U rasvjetljavanju pitanja ktitora i određenju vremena izgradnje Crkve Svetog Petra, veoma važnu ulogu je imao natpis uklesan u luneti vrata. U natpisu se kao jedini ktitor crkve pominje „Stepan Miroslav”, „knez humski” i „sin Zavidin”, a izričito je navedeno da je crkvu sazidao, bez naznake da se radi o obnovi starijeg svetilišta. Posljednja dva slova predstavljaju slovnu godinu, pa je na osnovu toga određen datum, odnosno postoji tvrdnja da je crkva podignuta između 1. septembra 1161. i 31. avgusta 1162. godine. Novija arheološka istraživanja ovog lokaliteta sprovedena su 2012. i 2013. godine. Predmet istraživanja su bili sjeverni i južni paraklis i dio sjeverne i sjeveroistočne → nekropole. Istraživanja spovedena 2012. potvrdila su dosadašnja saznanja o veličini i izgledu nekadašnjeg južnog paraklisa. Potvrđeno je postojanje južnih vrata u paraklisu, koja se nalaze iza naknadno postavljenog mihraba u crkvi. Djelimično je istražena nekropola koja se nalazi na južnoj strani crkve, gdje je konstatovan način sahranjivanja u grobnim konstrukcijama od neobrađenih kamenih ploča. Druga spovedena kampanja 2013. obuhvatila je istraživanje nekropole koja se nalazi sa sjeverne strane Crkve Sv. Petra. Prilikom istraživanja registrovano je 50 grobnih cjelina i osteološki fragmenti koji nijesu položeni u grobne cjeline. Sasvim je očigledno da većina grobnih cjelina predstavljaju slobodno ukopane pokojnike, položene u zemlju bez drvenog sanduka ili sa njim. Mali broj (7) je sahranjen u grobnim konstrukcijama, pravougaonog ili trapezastog oblika, rađenim od nepravilnih ploča, postavljenih na kant. Kod svih otkrivenih grobnih konstrukcija bili su uklonjeni poklopci rađeni od istih ploča. Nađeni pokretni arheološki nalazi nekropolu opredjeljuju u XV i XVI vijek.