Kolonija (lat. colonia), rimsko naselje na osvojenoj teritoriji. Od II v. označavala je najviši oblik rimskog gradskog naselja. Prve kolonije bile su primorska naselja sačinjena od nekoliko stotina rimskih građana, a njihova uloga bila je kontrola i urbanizacija priobalja. Van rimske teritorije u srednje doba republike osnivane su i latinske kolonije, kako u odbrambene svrhe tako i radi naseljavanja oslobođenika i isluženih vojnika bez zemlje. Julije Cezar i Avgust uvode praksu osnivanja kolonija za svoje veterane (colonia deducta) na teritorijama novoosvojenih provincija. U Crnoj Gori jedino je grad Risinium (→ Risan) moguće imao status kolonije. Prisustvo kolonista uticalo je na bržu romanizaciju lokalnog stanovništva, koje je s vremenom sticalo i rimsko građansko pravo.