Alojz Benac
Benac, Alojz (Plehan, Derventa, Bosna i Hercegovina, 14. XI 1914 – Sarajevo, 15. II 1992), arheolog. Diplomirao je (1937) klasičnu filologiju i arheologiju na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, doktorirao je (1951) arheologiju na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Ljubljani. Dugogodišnji je direktor Zemaljskog muzeja u Sarajevu, redovni profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, osnivač i direktor Centra za balkanološka ispitivanja u Sarajevu. Bio je član i predsjednik ANUBiH i član SANU, JAZU i SAZU. Osnovno polje njegovog naučnog interesovanja bila je praistorijska arheologija. Baveći se proučavanjem razvoja praistorijskih kultura Balkana, pokazao je i interes za istraživanje arheoloških lokaliteta na području Crne Gore. Posebno je značajno njegovo učešće i rukovođenje dugogodišnjim iskopavanjima u pećini → Crvena stijena, jednim od najpoznatijih i najznačajnijih arheoloških nalazišta, ključnim za izučavanje nastanka i razvoja pojedinih kultura rane praistorije jugoistočne Evrope. Izučavao je i tipologiju gradinskih naselja u Crnoj Gori, kao značajnog segmenta za sagledavanje razvoja kulture Ilira.
Bibliografija: A. Benac, „Crvena stijena – 1955 (I–IV stratum)”, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, XII, 1957, 19–50.
Literatura: B. Čović, „Biografija Aloza Benca”, Godišnjak CBI ANUBiH, XIII, knj. II, 1976, 11–14; Lj. Vekić-Čović, „Bibliografija radova A. Benca (1946–1975)”, Godišnjak CBI ANUBiH, XIII, knj. II, 1976, 15–22; A. Škegro, Bibliografija radova akademika Alojza Benca, Sarajevo, 1991; M. Garašanin, „Alojz Benac (1914–1992)”, Starinar, XLIII–XLIV, 1992–1993, 1994, 229–230.
Izvor: „Benac, Alojz”, Hrvatski biografski leksikon, https://hbl.lzmk.hr… (pristup: 19. VI 2024).
Č. Marković